🍪 Kerststol zelf bakken met amandelspijs
Voorbereiding: 40 min · Bak- of kooktijd: 40 min · Goed voor: 1 grote stol (12 sneden)
Een kerststol hoort er in Vlaanderen en Nederland gewoon bij in de kerstperiode. Op het kerstontbijt, bij de koffie in de namiddag of als cadeautje in een mooie doek: een zelfgebakken stol met een dikke rol amandelspijs is altijd een succes.
Stol bakken vraagt wat tijd, vooral voor het rijzen, maar het is niet moeilijk. Het meeste werk doet het deeg zelf. Reken op ongeveer drie uur van begin tot eind, waarvan maar een uurtje echt werken.
Tips voor een luchtige stol
- Lauw, niet heet. Melk boven 40 °C kan de gist doden. Voelt de melk lauw aan op je pols, dan zit je goed.
- Fruit pas na de eerste rijs. Rozijnen en sukade maken het deeg zwaar. Door ze pas na de eerste rijs toe te voegen, rijst de stol beter.
- Droog fruit is droog fruit. Natte rozijnen maken het deeg plakkerig en geven vochtige plekken. Dep ze goed droog.
- Geduld bij koud weer. In een koude keuken duurt het rijzen langer. Zet de kom in de oven met alleen het lampje aan.
Zelf amandelspijs maken
Liever zelf je spijs maken? Maal 125 g geblancheerde amandelen heel fijn met 125 g kristalsuiker. Voeg de geraspte schil van een halve citroen en een half losgeklopt ei toe en kneed tot een stevige massa. Laat de spijs een nacht rusten in de koelkast, dan wordt de smaak voller.
Serveren
Snijd de stol in sneden van een goede centimeter dik. Lekker zoals hij is, of licht geroosterd met een dun laagje boter. Restjes stol zijn perfect voor wentelteefjes op het kerstontbijt.
Ingrediënten
- 500 g bloem
- 1 zakje gedroogde gist (7 g)
- 60 g suiker
- 1 tl zout
- 225 ml lauwe melk
- 1 ei
- 100 g zachte boter
- geraspte schil van 1 citroen
- 1 tl kaneel
- 200 g rozijnen en krenten
- 75 g sukade of gekonfijte citrusschil, in kleine blokjes
- 50 g gehakte amandelen
- 250 g amandelspijs
- 30 g gesmolten boter om te bestrijken
- poedersuiker om te bestuiven
Bereiding
- Week de rozijnen en krenten 30 minuten in warm water. Laat ze goed uitlekken en dep ze droog met keukenpapier.
- Meng de bloem, de gist, de suiker, het zout, de kaneel en de citroenrasp in een grote kom.
- Voeg de lauwe melk, het ei en de zachte boter toe en kneed 10 minuten tot een soepel, glad deeg dat niet meer aan je handen plakt.
- Leg het deeg in een ingevette kom, dek af met een vochtige theedoek en laat het ongeveer een uur rijzen op een warme plek, tot het bijna dubbel zo groot is.
- Druk het deeg plat en kneed de rozijnen, krenten, sukade en amandelen er voorzichtig door tot ze goed verdeeld zijn.
- Rol het deeg uit tot een ovaal van ongeveer 30 bij 20 cm.
- Rol de amandelspijs tot een worst van ongeveer 25 cm en leg die net naast het midden op het deeg.
- Vouw het deeg over de spijs heen, zodat de bovenste helft iets terugwijkt. Zo krijg je de typische stolvorm. Druk de randen goed aan.
- Leg de stol op een bakplaat met bakpapier, dek af en laat nog 45 minuten rijzen.
- Verwarm de oven voor op 180 °C (hetelucht 165 °C). Bak de stol 35 tot 40 minuten tot hij goudbruin is en hol klinkt als je op de onderkant tikt. Dek af met aluminiumfolie als hij te snel bruin wordt.
- Bestrijk de warme stol meteen met gesmolten boter en laat afkoelen op een rooster. Bestuif royaal met poedersuiker.
Vragen
Hoe lang blijft een zelfgebakken kerststol goed?
Goed ingepakt in folie of in een brooddoos blijft hij 4 tot 5 dagen lekker. Je kan hem ook in sneden invriezen tot 2 maanden.
Kan ik de rozijnen in rum weken?
Ja, dat geeft een volle smaak. Week ze een nacht in 4 eetlepels rum en laat ze goed uitlekken. Wil je de stol aan kinderen geven, gebruik dan gewoon warm water of sinaasappelsap.
Waarom wordt mijn stol droog?
Meestal is hij te lang gebakken of te veel bloem bij het kneden gebruikt. Bestrijk hem direct na het bakken met boter en pak hem goed in zodra hij afgekoeld is.