🍪 Aardappelgratin maken: romig bijgerecht voor kerst
Voorbereiding: 20 min · Bak- of kooktijd: 70 min · Goed voor: 6 personen
Een aardappelgratin is het bijgerecht dat bij bijna elk kerstdiner past: bij kalkoen, wild, varkenshaas, zalm of een vegetarische Wellington. Romig vanbinnen, knapperig en goudbruin bovenop.
Door de aardappelen eerst even in de room te koken, wordt de gratin gelijkmatig gaar en romig, en verkort je de oventijd. Bovendien kan je hem perfect de dag voordien maken.
Timing met andere gerechten in de oven
De gratin vraagt een matige oven (160 tot 180 °C). Bak je een kalkoen op 170 °C, dan kan hij er gewoon bij. Moet de oven warmer voor een gerecht in bladerdeeg, bak de gratin dan op voorhand en warm hem op terwijl het vlees rust. Een gratin houdt onder aluminiumfolie ook een half uur zijn warmte.
Variaties
- Met knolselder: vervang een derde van de aardappelen door dunne plakjes knolselder.
- Met witloof (witlof): leg wat reepjes gestoofd witloof tussen de aardappellagen.
- Lichter: gebruik de helft room en de helft melk, al wordt de gratin dan iets minder romig.
Welke aardappel?
Kies een vastkokende soort, die blijft in plakjes en wordt niet papperig. Bloemige aardappelen vallen uit elkaar en maken er eerder een puree van.
Ingrediënten
- 1,2 kg vastkokende aardappelen
- 400 ml room (kookroom of slagroom)
- 200 ml melk
- 2 teentjes knoflook
- 2 takjes tijm (optioneel)
- 1 snuifje nootmuskaat
- 100 g geraspte kaas (gruyère, comté of belegen kaas)
- 15 g boter voor de schaal
- peper en zout
Bereiding
- Verwarm de oven voor op 170 °C (hetelucht 160 °C). Wrijf een ovenschaal van ongeveer 30 bij 20 cm in met een gehalveerd teentje knoflook en vet hem in met de boter.
- Schil de aardappelen en snijd ze in plakjes van 3 mm, met een mes of een mandoline. Spoel ze niet af, het zetmeel bindt straks de saus.
- Doe de room, de melk, de fijngehakte rest van de knoflook en de tijm in een grote pot. Kruid stevig met zout, peper en nootmuskaat.
- Voeg de aardappelplakjes toe en breng alles al roerend zachtjes aan de kook. Laat 8 tot 10 minuten zacht pruttelen tot de room iets dikker wordt. Roer voorzichtig, zodat de plakjes niet breken en niet aanbranden.
- Verwijder de tijmtakjes. Schep de aardappelen met de room in de ovenschaal en strijk glad. Strooi de kaas erover.
- Bak de gratin 50 tot 60 minuten tot de bovenkant goudbruin is en een mes zonder weerstand door de aardappelen gaat.
- Laat 10 minuten rusten voor je hem aansnijdt. Dan wordt de saus wat steviger en kan je mooie porties scheppen.
Vragen
Kan ik aardappelgratin de dag voordien maken?
Ja. Bak de gratin volledig, laat hem afkoelen en bewaar hem afgedekt in de koelkast. Warm hem op kerstavond 30 tot 35 minuten op in een oven van 160 °C, afgedekt met aluminiumfolie, en haal de folie er de laatste 10 minuten af.
Kan ik de gratin invriezen?
Het kan, maar aardappelen worden na het invriezen wat korrelig en de room kan een beetje schiften. Als je toch invriest, doe dat dan met een volledig gebakken gratin en laat hem een nacht in de koelkast ontdooien voor je hem opwarmt.